موزاییک چیست؟ | انواع موزاییک – مزایا و معایب – کاربرد انواع موزائیک – تاریخچه

انواع موزاییک | روش های ساخت و تولید انواع موزاییک

تاریخچه استفاده از موزاییک

موزاییک (mosaique) یک واژه ی فرانسوی است. اما استفاده از این هنر برای اولین بار در شهرهای بین النهرین که به نظر برخی مورخین تمدن از آنجا پدید آمد برای سطح وسیله ها استفاده می شود. مصریان نیز این هنر به شکل قطعات کوچک برای کارهای تزیینی استفاده می کردند. اما هنرمندان شهر روم از آن به شکل یک طرح یا قاب روی دیوار استفاده می کردند که در آن به نشان دادن جشن ها و مراسم آیینی و اتفاق ها و منظره ها می پرداختند.

معماران یونان موزاییک را برای سنگ فرش کردن مسیرهای رفت و آمد به کار می بردند آنها موزائیک ها را از سنگ های کوچک مرمر می ساختند. و از آن به جای نقاشی برای طراحی های هندسی شکل یا طرح هایی به شکل حیوانات استفاده می کردند. این هنر با بزرگتر شدن حکومت رومیان به سایر نقاط کره ی خاکی سفر کرد و دستخوش تغییراتی شد. هنگامی که هنرمندان روم شرقی از آجر و مرمر برای پاره چین سازی یا همان موزاییک کاری استفاده می کردن هنرمندان اسلامی از طرح هایی با نظم و اشکال هندسی و با کاربرد شیشه و سنگ های مختلف به طراحی ساختمان ها می پرداختند.


اگر به دنبال موزاییک با کیفیت و قیمت مناسب از یک تولیدکننده معتبر می گردید، وب سایت بای ناب این امکان را برای شما فراهم کرده است که به تولیدکنندگان مختلف در سراسر کشور دسترسی داشته باشید.


یکی از باشکوه ترین هنرهای اسلامی که در آن اسلامیان از موزائیک سازی استفاده کردند قصر حمرا در اندلس یا اسپانیا است که یکی از مشهورترین آثار گردشگری اسپانیا است. دیوارهای داخلی این کاخ با نقش های اسلامی به شکل گل و نقش های هندسی است. این بنا توسط یونسکو به ثبت رسیده است.

همچنین مسلمان در زمان حکومت امویان در اندلس به ساختن مسجد هایی می پرداختند که در آن از موزاییک و کاشی استفاده می کردند یکی از مساجد معروف در این زمینه مسجد کوردوبا است.

 

مسجد کوردوبا | موزاییک کاری در مسجد کوردوبا
مسجد کوردوبا

استفاده از موزائیک در ایران

« هنر نزد ایرانیان است و بس» گواه حضور ایرانیان در تمام زمینه های هنری است. آثار هنری مربوط به مصالح لعاب دار در ایران و خشت های مورد استفاده در دوران هخامنشی و کشف آنها در دهه های اخیر و همچنین کشف جام موزاییکی مربوط به قبل از میلاد نشان از استفاده و کاربرد موزائیک در ایران باستان دارد. و همچنین وجود شاهکار مسجد لطف الله بیانگر خلاقیت و توانمندی دیگری در سال های بعد از اسلام است. اما متاسفانه در سال های اخیر کاربرد این هنر زیبا در کشور کمتر شده است و در کشورهای دیگر این هنر رو به پیشرفت است.

موزاییک چیست؟

موزاییک یک هنر است که با کنار هم قرار گرفتن قطعات کوچک به ارائه یک طرح یک سطح و یا یک نقاشی می پردازد. موزائیک ها از جنس های متفاوتی ساخته می شوند. به عنوان مثال از سنگ های رنگی همچنین چوب و سفال برای سطوحی از جمله کف، دیوار و یا سقف کاربرد دارند. در ادبیات فارسی از آن به عنوان پاره چین نیز یاد می شود اما استفاده از آن هنوز در ایران به شکل چشمگیری رواج نیافته است. کشورهای اروپایی به ویژه آلمان و ایتالیا از این مصالح ساختمانی جذاب در معماری های ساختمانی و بناهای عمومی خود استفاده می کنند و به خلق تصویر های زیبایی می پردازند.

"<yoastmark

تفاوت روش های ساخت موزائیک

موزائیک پرسی

اساس کار موزاییک به متراکم شدن ذرات آن است از این رو موزائیک هایی که با فشار زیاد از طریق دستگاه متراکم می شوند موزاییک های پرسی نامیده می شوند که فشار وارده بر آنها بستگی به نوع ذرات و اندازه آن متغیر است. موزاییک هایی که پرسی هستند برای استفاده باید سابیده شوند.

موزاییک پرسی | تولید و ساخت موزاییک به روش پرسی
موزاییک پرسی

موزائیک ویبره ای یا لرزشی:

در موزاییک های لرزشی، دستگاه لرزاننده با لرزش های مداوم باعث یک دست شدن و تراکم ذرات تشکیل دهنده ی موزاییک می شود و باعث می شود سنگ دانه های موزائیک به طور منظمی به هم قفل شوند، به همین دلیل موزائیک های ویبره ای لازم نیست ساییده شوند مگر این که در آنها از سنگ های دیگری مانند سنگ هایی برای تزیین به کار رفته باشد.

موزاییم لرزشی یا ویبره ای | روش تولید و ساخت موزاییک ویبره ای
موزاییک ویبره ای یا لرزشی

جنس موزاییک

موزاییک که قسمت مهمی از آن را سیمان تشکیل می دهد با مواد دیگری همچون پودر سنگ، ماسه و آب ساخته می شود. همچنین ترکیب های دانه بندی دیگر رنگی نیز در موزائیک ها کاربرد دارند. تفاوت موزائیک با سرامیک و کاشی در مواد تشکیل دهنده ی آنها است. که مواد تشکیل دهنده کاشی و سرامیک عمدتا از خاک رس و سفال است ولی موزاییک از سیمان است.

چرا موزائیک دارای دو سطح است؟

  1. نارین:
    از آنجایی که موزاییک کاربرد های مختلفی از قبیل سطوح کف، دیوار و .. دارد. نقش های مختلفی نیز دارد. به همین دلیل موزائیک از یک لایه پایه ساخته می شود که نارین نامیده می شود. لایه نارین ضخامت زیادی دارد و فشار وارده را تحمل می کند .
  2. لایه نقش یا رویه:
    این لای سطح بالایی
    موزائیک را تشکیل می دهد که بسته به کاربرد آن طرح های متنوعی دارد این لایه معمولا ضخامت کمی دارد و در آن از ترکیبات رنگی و پودر سنگ  و سنگ های تزئینی استفاده می شود. 

نحوه ی ساختن موزائیک

 موزائیک یکی از مصالح ساختمانی است که از بتن به وجود می آید. هنگامی که بتن در اثر فشار زیاد و با لرزش های زیاد متراکم می شود و قطعات موزاییکی پرسی یا ویبره ای  ساخته می شوند. موزاییک ها در قطعه های متفاوت برای کاربرد های گوناگونی از جمله نماهای خارجی یا طرح های داخلی در قسمت های مختلف کاربرد دارند. البته موزاییک ها بسته به ضخامت آنها در انواع یک لایه و دو لایه نیز تولید می شوند. که ویژگی های متفاوتی دارند.

موزاییک و مراحل تولید موزاییک

تهیه مصالح مورد نیاز

 اولین مرحله برای تولید موزائیک است. در این قسمت مواد مورد نیاز برای لایه ی رویه که سنگ های رنگی هستند از معادن استخراج شده و توسط دستگاه سنگ شکن به اندازه های کوچکتری تبدیل شده است صورت می گیرد. این سنگ ها از نوع سنگ های مرمریت یا سنگ های رنگی سبز، قرمز و سیاه هستند که از معادن های مناطق مختلف خارج می شود.

پس از تهیه مصالح آنها را در مکانی جمع آوری و نگهداری می کنند برای نگهداری سیمان و پودر سنگ از سیلو های خاصی استفاده می شود که مجهز به مخلوط کن هستند تا سیمان به هم نچسبد و سفت نشود.

پس از خرد شدن سنگ ها، آنها طبقه بندی شده شسته می شوند. شست و شوی مصالح به روش های سنتی و با دستگاه شست و شو با فشار زیاد آب انجام می شود، زیرا گرد و خاک روی مواد باعث درست ترکیب نشدن و نچسبیدن آنها به هم می شود.

ترکیب کردن مواد موزائیک

برای ساخت موزائیک باید مواد به میزان کافی و مشخص طبق یک دستور العمل با هم ترکیب شوند. مواد موزاییک در ظرف های بزرگ مخروطی شکل ریخته می شوند که در زیر آنها دریچه ای وجود دارد و نوارهای آسانسوری  متحرکی زیر این ظرف ها قرار دارد که سیمان و پودر سنگ و دیگر سنگ ها روی آن ریخته می شوند و به سمت جایگاه ترکیب می روند.

قالب گیری

پس از این که مواد به نسبت معین با هم مخلوط شدند در قالب های مربوط به شکل گیری ریخته می شوند. این قالب ها  اگر برای موزائیک از نوع پرسی باشند، ساخته شده از فولادی محکم و داری دیواره ای سه سانتی هستند. شکل اکثر این قالب ها لوزی، مربع است. قسمت کف قالب بسته به طرح موزاییک مسطح و یا دارای خطوط برجسته ای است که باعث می شود که برای کف مکان های عمومی مانند، پیاده رو ها استفاده می شود. پس از شکل گیری موزاییک ها از قالب خارج می کنند.

اگر موزائیک قرار باشد به شکل ویبره ای ساخته شود در قالب های لاستیکی شکلی ریخته می شود که در سه مرحله از لرزش متراکم می شوند در این سه مرحله مواد با هم ترکیب می شوند و پس از متزاکم شدن، هوای بین آنها بیرون می آید پس از اتمام مراحل و شکل گیر قالب با آب دادن به آن، موزاییک را از قالب خارج می کنند.

انواع قالب موزاییک های مختلف
قالب گیری موزائیک

زیبا سازی موزاییک

 صیقل دادن موزاییک ها یکی از بخش های جذاب در موزاییک سازی است. در این مرحله که به روش های سنتی، اتوماتیک و نواری انجام می شود سطح موزاییک ها ساییده می شوند تا رنگ دانه ها و سنگ های به کار برده  درون آن نمایان شود و به موزائیک زیبایی ببخشد. در گذشته سابیدن توسط یک سنگ سمباده که روی موزاییک حرکت می کرد، انجام می شد. اما با پیشرفت خط تولید این کار توسط یک دستگاه بزرگ و یا توسط نوار نقاله عمل ساییدن به اندازه دلخواه انجام می شود.

در هنگام سابیدن بسته به نوع هدف موزاییک از سمباده های ریز و درشت برای ایجاد شیار های متفاوت و برجستگی های مختلف استفاده می شود در این حین برای شستشو و خنک کردن موزاییک به دلیل اصطکاک از آب همراه با سمباده استفاده می کنند. و از یک سمباده ی مشکی رنگ برای برق انداختن موزائیک کمک می گیرند.

حرارت دهی و مقاوم سازی

 این مرحله که از نام آن مشخص است با گرما انجام می شود این قسمت به چند روش انجام می شود:

روش معمولی

 در این روش که کمی وقت گیر است از محفظه های بزرگ برای گرما دادن به موزائیک استفاده می شود در این مرحله دمای محفظه ها تقریبا 30 درجه است و موزاییک ها برای 8 ساعت در محفظه قرار می گیرند و پس از آن به موزاییک ها در حدود 5 ساعت آب داده می شود.

استفاده از بخار آب

  در این روش پس از قالب گیری موزائیک برای سریع تر شدن تولید موزاییک ها را در مکان هایی قرار داده و بخار آب با فشار بین آنها قرار می گیرد.

استفاده از آب گرم

 این روش که برای تعداد محدودی موزائیک انجام می شود با قرار دادن موزاییک در آب گرم انجام می شود یا در روش های سنتی در فصل گرما موزاییک ها را آب دهی می کنند. و در فصل سرما در اتاقک های گرم آب می پاشند.

بتونه کاری موزائیک

 نوعی از تعمیر برای موزاییک هایی است که در حین سابیدن و گرم کردن و جا به جایی خراش هایی روی آنها ایجاد می شود. برای این کار مقداری سیمان و پودر سنگ به قسمت مورد نظر می زنند و پس از خشک شدن ملات آن را دوباره صیقل می دهند. این کار نیز به دو روش دستی و ماشینی قابل انجام است.

دپو کردن موزائیک

و در پایان کار موزاییک ها رو هم قرار می دهند تا بر اثر فشار به مقاومتشان افزوده شود به این کار دپو کردن می گویند.

سنجش کیفیت

پس از اتمام مراحل تولید موزائیک با انجام آزمون هایی میزان مرغوبیت و کیفیت آنها را می سنجند تا از استاندارد بودن آن مطمئن شوند این آزمون ها شامل: تست مقدماتی، تست ابعاد، تست سایش، تست خمش و دوام در برابر یخ زدگی است.

انواع موزاییک

موزاییک تک لایه

این نوع موزائیک به دلیل داشتن یک لایه بسیار سبک است و سطح آن کاملا صاف است به دلیل وزن کم و سطح زیبا برای استفاده در طراحی های داخلی خانه بیشتر استفاده دارد و جنبه ی تزئینی دارد.

موزائیک دو لایه یا موزائیک معمولی

این موزائیک که رایج ترین نوع موزاییک است از دو لایه زیرین و رویه تشکیل شده. قسمت زیر این موزائیک به نام نارین و لایه بیس و قسمت رویه آن همان سطحی است که برای صیقل دادن و زیبایی کاربرد دارد. و مواد تشکیل دهنده آن همان مواد گفته شده در نحوه ساخت موزاییک است. و از آن برای مصارف کف استفاده می شود و از نظر هزینه نسبت به دیگر موزاییک ها قیمت کمتری دارد.

موزاییک پلیمری

موزاییک پلیمری نوعی از موزاییک است که برای کف انتخاب می شود این نوع موزائیک به دلیل ترکیبات آن بشدت متراکم و محکم است. این موزاییک هنگام تولید با رزین پلیمری که ماده ای با قابلیت چسبندگی است و دانه های رنگی شیمیای ساخته می شود. این موزاییک مقاومت بالایی در مقابل یخ زدگی دارد.

"<yoastmark

موزاییک واش بتن

در این موزائیک از یک ماده به نام روان کننده بتن یا پلی کربوکسیلات استفاده می شود که با دخالت در نسبت ترکیب سیمان و آب، باعث مقاومت زیاد این موزائیک می شود.

"<yoastmark

موزاییک گرانیتی

وجود لایه‌های مختلف در موزاییک گرانیتی سبب استقامت و مقاومت این مدل از موزاییک‌ها شده و پیمانکاران می‌توانند به بهترین شکل ممکن این مصالح را در ساختمان مدنظر خود مورداستفاده قرار دهند. از مهم‌ترین و اصلی‌ترین لایه‌های مربوط به موزاییک‌های گرانیتی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  •   لایه‌های نارین یا زیرین:  ضخامت لایه نارین نصبت به دیگر لایه های موزاییک گرانیتی بسیار بالاتر بوده و به همین دلیل است که می تواند حجم بالایی از فشار را به راحتی تحمل کند. برای تهیه این قسمت از لایه موزائیک های گرانیتی از ماسه، آب و سیمان استفاده می شود.
  •   لایه های رویه: لایه‌ی دیگر مربوط به موزائیک های گرانیتی را لایه رویه شکل داده است که این لایه را برخی از افراد با لایه رنگ موزاییک می‌شناسند که برای تهیه آن از آب، سیمان، رنگ‌دانه‌ها و پودر سنگ استفاده می‌کنند.

موزاییک‌های گرانیتی به روش ویبره‌ای و پرسی تولید می‌شوند و در موارد مختلفی کاربرد دارند. ازجمله  کاربردهای موزاییک گرانیتی می‌توان به استفاده از آن‌ها به‌عنوان کف‌پوش سالن‌های صنعتی، پارکینگ، انبار، مدارس و کارخانه‌ها اشاره کرد.

"<yoastmark

موزاییک شکسته

موزاییک های شکسته تقریباً مشابه با موزاییک‌های گرانیتی هستند. تفاوت اصلی آن‌ها در مدل ساب خوردن و مدت‌زمان خشک شدن است. در دستگاه ساب این نوع کفپوش از فرچه‌های سیمی استفاده‌شده است. و در زمان ساب زدن آب با فشار بالابر سطح موزاییک پاشیده می‌شود.

موزاییک شیاردار

موزاییک‌های شیار دار، دارای سطحی با فرورفتگی و برجستگی‌های منظم هستند. اکثراً در پیاده‌روها و خیابان‌های پرتردد استفاده می‌شوند…همچنین با چیدمان خاص از این موزاییک، راهنمای مسیر برای روشن‌دلان جامعه ساخته می‌شود.

موزاییک شیار دار منظم
موزائیک شیار دار منظم

موزاییک سیمانی

همان طور که از نام موزاییک پیداست، بر پایه سیمان ساخته‌شده و هیچ‌گونه سنگ‌دانه تزیینی و پیگمنت رنگی به آن اضافه نمی‌شود. مزیت‌های این موزائیک باعث شده که مصرف‌کننده از ظاهر ساده آن در بسیاری از موارد چشم‌پوشی کند. مزیت‌هایی مثل: قیمت مناسب، رنگ یکنواخت، عایق گرمایی، قابلیت پولیش شدن، دوام و ماندگاری بسیار بالا و … .

تنها ترفند که می‌توان موزائیک سیمانی را از حالت ساده خود خارج کرد، ایجاد شیارهایی منظم یا غیرمنظم بر سطح‌رویی موزاییک هست. این موزائیک در ابعاد 30*30 یا 40*40 معمولاً تولید می‌شود.

کفپوش سیمانی
کفپوش سیمانی

موزاییک سنگ دار:

این نوع موزاییک برخلاف موزائیک سیمانی، دارای سنگ‌های تزئینی است. به شکل‌های مختلف مثل شیاردار، صاف و شسته تولید می‌شود. زیبایی این موزائیک به این دلیل است که با استفاده از هر نوع سنگی، حتی سنگ‌های دورریز ساختمانی می‌توان سطح آن را تزئین کرد. اندازه سنگ‌ها را می‌توان ریز یا درشت انتخاب کرد.

رنگ بندی متفاوت موزاییک سنگدار
رنگ بندی متفاوت موزاییک سنگدار

موزاییک پلاکی:

نشانه بارز موزاییک‌های پلاکی سطح صاف و صیقلی آن است. ای موزائیک را می‌توان در تمامی بخش‌های ساختمان، چه داخلی و چه خارجی استفاده کرد. بعد از اجرا نیز می‌توان سطح این موزاییک را صیقل داد تا هر بار مثل روز اول زیبا شود.

موزاییک معرق

در ساخت این موزاییک در لایه سطحی به‌جای استفاده از سنگ‌دانه، از شیشه‌های رنگی و سنگ‌های طبیعی مثل مرمر استفاده می‌شود. زیبایی خاص و منحصربه‌فردی را با استفاده از این موزاییک می‌توانید به محیط خود ببخشید. این موزاییک‌ها با توجه به‌اندازه سنگ‌های تزئینی که دران استفاده می‌شود دسته‌بندی می‌شوند.

موزاییک با تزیین تکه های شیشه
موزاییک با تزیین تکه های شیشه

 شرایط انتخاب بهترین موزائیک

بررسی شرایط آب و هوایی

با توجه به شرایط جوی کشور عزیزمان، دسته‌بندی آب و هوایی به شکل زیر خواهد بود.

  •   بخش‌هایی با شرایط سرد و مرطوب

این سرزمین‌ها در برخی از بازه‌های زمانی سال،  یخ‌زدگی آب و دمای زیر صفر رخ می‌دهد، بنابراین کفپوش استفاده‌شده در این مناطق با باید در برابر دمای بسیار پایین و یخبندان مقاومت بالایی داشته باشد. موزاییک مناسب برای مناطق با آب‌وهوای سرد و مرطوب موزاییک پلیمری است. در ساخت این نوع موزائیک مواد پلیمری استفاده‌شده و وجود این مواد باعث عدم نفوذ رطوبت به موزائیک شده و درنتیجه ترک‌خوردگی اتفاق نمی‌افتد

  • سرزمین‌هایی با شرایط گرم و خشک

با توجه به نوع آب‌وهوا، تابش مستقیم نور خورشی و گرما غالب‌ترین ویژگی این مناطق است. درنتیجه کفپوش استفاده‌شده این مناطق باید توانایی تحمل گرما بالا را داشته باشد و در برابر نور خورشید رنگ خود را از دست ندهد.کفپوش هایی با سطح صاف گزینه مناسبی برای این مناطق هستند. با توجه به این‌که در این سرزمین‌ها اغلب باد و طوفان‌های شن وجود دارد داشتن کفپوش با سطح صاف باعث می‌شود که شرایط نگهداری و تمیز کردن آسان‌تر باشد.

تزیین متفاوت موزائیک معرق
تزیین متفاوت موزائیک معرق
این نوشته در بلاگ ارسال شده است. این لینک مستقیم به این نوشته است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.